MAKALELER Tag

YABANCI MAHKEME KARARLARININ TENFİZİ VE TENFİZ ENGELLERİ

1. Yabancı Mahkeme Kararlarının Tenfiz Şartları

Yabancı mahkemelerden verilmiş olan ilamların (mahkeme kararlarının) Türkiye’de icra olunabilmesi (uygulanabilmesi) için, öncelikle söz konusu kararın hukuk davalarına ilişkin olarak verilmiş olması (istisnai olarak, ceza ilamlarında yer alan kişisel haklarla ilgili hükümler de tenfiz edilebilir) ve o devlet kanunlarına göre kesinleşmiş bulunması gerekmektedir. Bu şartları haiz ilamlar, yetkili Türk mahkemesi tarafından tenfiz kararı verilmesi üzerine Türkiye’de icra olunabilir hale gelecektir.

Bir yabancı mahkeme kararının Türk mahkemesince tenfiz edilebilmesi için Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun (“MÖHUK”) Madde 54’de sayılı aşağıdaki tenfiz şartlarının gerçekleşmesi gerekmektedir:

a) Türkiye Cumhuriyeti ile ilamın verildiği devlet arasında karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma yahut o devlette Türk mahkemelerinden verilmiş ilamların tenfizini mümkün kılan bir kanun hükmünün veya fiili karşılığın (De facto) bulunması,

b) İlamın, Türk mahkemelerinin münhasır yetkisine girmeyen bir konuda verilmiş olması veya davalının itiraz etmesi şartıyla ilamın, dava konusu veya taraflarla gerçek bir ilişkisi bulunmadığı halde kendisine yetki tanıyan bir devlet mahkemesince verilmiş olmaması,

c) Hükmün kamu düzenine açıkça aykırı bulunmaması,

d) O yer kanunları uyarınca, kendisine karşı tenfiz istenen kişinin hükmü veren mahkemeye usulüne uygun bir şekilde çağrılmamış veya o mahkemede temsil edilmemiş yahut bu kanunlara aykırı bir şekilde gıyabında veya yokluğunda hüküm verilmiş ve bu kişinin yukarıdaki hususlardan birine dayanarak tenfiz istemine karşı Türk mahkemesine itiraz etmemiş olması.

Yabancı mahkeme kararlarının Türkiye’de tenfizinde basit yargılama usulü uygulanır. Kararın tenfizi için Türk hakimi tarafından yapılacak duruşmada, uyuşmazlığa konu olaylar yeniden incelenmez, hakim sadece tenfiz için gerekli yasal koşulların var olup olmadığını değerlendirmekle yükümlüdür.

Türk mahkemesi tarafından tenfiz edilen yabancı mahkeme kararı, Türk mahkemesi tarafından karar verilmiş gibi işlem görür ve Türk mahkemesi kararları gibi icra edilir.

Davanın özelliklerine ve mahkemenin iş yoğunluğuna göre farklılık gösterebilmekle beraber, tenfiz davaları altı ay ile bir yıl arasında sürebilmektedir.

2. Yabancı Mahkeme Kararlarına İlişkin Tenfiz Engelleri

MÖHUK Madde 55/2 uyarınca, yabancı bir mahkeme kararına karşı ancak – yukarıda belirtmiş olduğumuz- MÖHUK Madde 54’te sayılı tenfiz şartlarının bulunmadığı veya yabancı mahkeme ilamının kısmen veya tamamen yerine getirilmiş yahut yerine getirilmesine engel bir sebep ortaya çıkmış olduğu öne sürülerek itiraz edilebilir.

Tenfiz davasının kabul edilerek yabancı mahkeme kararının icra edilebilir hale gelmesi durumunda, tenfiz kararına karşı Türk mahkemeleri nezdinde temyiz yoluna başvurabilecektir.

Saygılarımızla,

DKND HUKUK BÜROSU, 8 Ağustos 2016

Nazlı DERVİŞOĞLU DOĞAN
Avukat, Arabulucu